मसूढा रोग उमेर बढेपछि सबैलाई हुन्छ भन्ने कुरा सत्य हो?
नमस्कार!
नागोया सिटी शोवा-कुमा रहेको, नागोया यागोतो दन्त तथा अर्थोडोन्टिक क्लिनिक, AEON यागोतो हो।

दन्त मासु रोगबारेको बुझाइ वर्षेनी बढ्दै गएको छ, तर 'बुढेसकालमा सबैलाई दन्त मासु रोग अनिवार्य हुन्छ' भन्ने कुरा सुन्नुभएको हुन सक्छ। यस लेखमा, उमेर र दन्त मासु रोगको सम्बन्ध व्याख्या गर्दै, रोकथाम र उपचारबारे पनि विस्तृत रूपमा जानकारी दिइएको छ। आफ्ना लक्षणअनुसार दन्त क्लिनिक खोज्दै हुनुहुन्छ भने पनि उपयोगी जानकारी पाउनुहुनेछ।
१. दन्त मासु रोग के हो?
पहिलो, दन्त रोग के हो भनेर थाहा पाउनु महत्त्वपूर्ण छ। दन्त रोग, दाँतलाई समर्थन गर्ने गम्स वा हड्डीमा सुजन उत्पन्न गर्ने रोग हो, जसले सबैभन्दा खराब अवस्थामा दाँतलाई निकाल्न सक्छ। प्रारम्भिक चरणमा थाहा पाउन गाह्रो हुन्छ, र थाहा नपाई बढ्न सक्छ, त्यसैले "शान्त रोग" पनि भनिन्छ।
दन्त मासु रोगका मुख्य कारणहरू
दन्त रोगको कारण, मुख्य रूपमा दन्त पट्टिका (प्लाक) हो। दन्त पट्टिका, ब्याक्टेरियाको थुप्रो हो, जसले दाँत र गम्सको बीचमा जमेर गम्समा सुजन उत्पन्न गर्छ। यो सुजन बढ्दै जाँदा, गम्स पछि हट्छ र दाँतलाई समर्थन गर्ने हड्डी क्रमशः नष्ट हुन्छ।
दन्त मासु रोगका चरणहरू
- जिन्जिभाइटिस: गिजा रातो भएर सुन्निन्छ र सजिलै रक्तश्राव हुने अवस्था। यो चरणमा अझै पनि, उचित हेरचाह गरेमा निको पार्न सम्भव छ।
- हल्का स्तरको पेरियोडोन्टल रोग: गिजाको सुजन बढ्छ, दाँत र गिजाबीच गहिरो खाडल (पेरियोडोन्टल पोकेट) बन्न थाल्छ, र दाँतलाई समर्थन गर्ने हड्डी बिस्तारै नष्ट हुन थाल्छ।
- मध्यम/गम्भीर पेरियोडोन्टल रोग: अझै बढेमा, दाँत हल्लिन थाल्छ र अन्ततः दाँत गुम्न सक्ने सम्भावना हुन्छ।
२. के पेरियोडोन्टल रोग उमेरसँग सम्बन्धित छ?
“बुढो भएपछि पेरियोडोन्टल रोग हुन्छ” भन्ने कुरा प्रायः सुनिन्छ, तर वास्तवमा उमेर नै प्रत्यक्ष कारण होइन। तर, उमेर बढ्दै जाँदा पेरियोडोन्टल रोगको जोखिम बढ्छ भन्ने कुरा सत्य हो।
उमेरले पार्ने प्रभाव
बुढ्यौलीसँगै प्रतिरक्षा शक्ति घट्छ र शरीर संक्रमणप्रति कमजोर बन्छ, जसले गर्दा पेरियोडोन्टल रोग लाग्न सजिलो हुन्छ। साथै, वर्षौंदेखि जम्मा भएको दन्तमेल वा टार्टर हटाइएन भने, पेरियोडोन्टल रोग छिटो बढ्न सक्छ।
त्यसैगरी, उमेरसँगै थुकको मात्रा घट्नु पनि एक कारण हो। थुकले मुखभित्रका ब्याक्टेरिया धुन सहयोग गर्छ, त्यसैले थुक कम हुँदा ब्याक्टेरिया बढ्न सजिलो हुन्छ र पेरियोडोन्टल रोगको जोखिम बढ्छ।
तर, उमेर बढे पनि उचित हेरचाह गरेमा पेरियोडोन्टल रोगको प्रगति रोक्न सकिन्छ। नियमित दन्त जाँच गराउनु, उमेरको पर्वाह नगरी, पेरियोडोन्टल रोगको रोकथाममा प्रभावकारी हुन्छ।
३. पेरियोडोन्टल रोगको जोखिम बढाउने कारणहरू
पेरियोडोन्टल रोगको सुरुवात वा प्रगति उमेरबाहेक अन्य धेरै कारणहरूसँग सम्बन्धित छ। तलका कारणहरूमा ध्यान दिनुहोस् र उचित उपायहरू अपनाउनु महत्त्वपूर्ण छ।
१. अपूरो दाँत माझ्ने बानी
पेरियोडोन्टल रोगको मुख्य कारण भनेको, दाँत राम्रोसँग नमाझ्दा मुखभित्र दन्तमेल जम्मा हुनु हो। दन्तमेल放置 गर्दा टार्टरमा बदलिन्छ र पेरियोडोन्टल रोग अझै बिग्रन्छ।
2. धूम्रपान
धूम्रपानले पेरियोडोन्टल रोगको प्रगति छिटो गराउने कुरा थाहा छ। चुरोटमा रहेको हानिकारक पदार्थले गिजाको रक्तसञ्चार बिगार्छ र प्रतिरक्षा शक्ति घटाउँछ, जसले गर्दा उपचारको प्रभाव पनि कम हुन्छ।
३. मधुमेह
मधुमेह भएका व्यक्तिमा पेरियोडोन्टल रोगको जोखिम बढी हुन्छ। मधुमेह हुँदा रक्तचिनी नियन्त्रण गर्न गाह्रो हुन्छ र संक्रमण सजिलै लाग्न सक्छ। उल्टो, पेरियोडोन्टल रोगले मधुमेहको लक्षणलाई पनि बिगार्न सक्छ, त्यसैले दुवैको व्यवस्थापन महत्त्वपूर्ण छ।
४. अनुवांशिकता
परिवारमा पेरियोडोन्टल रोग भएका व्यक्तिहरू छन् भने, अनुवांशिक कारणले पनि पेरियोडोन्टल रोग लाग्न सजिलो हुन सक्छ। यस्ता अवस्थामा पनि, उचित हेरचाह गरेमा प्रगति ढिलो पार्न सकिन्छ।
धूम्रपान वा मधुमेहको असरको चिन्ता हुनेहरूले, दन्त चिकित्सकसँग परामर्श गरी, रोकथामका उपायहरू अपनाउनु महत्त्वपूर्ण छ।

४. पेरियोडोन्टल रोग रोक्नका लागि ठोस उपायहरू
पेरियोडोन्टल रोग रोक्नका लागि, दैनिक मुखको हेरचाह अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण छ। तल, प्रभावकारी पेरियोडोन्टल रोग रोकथामका लागि के ध्यान दिनु पर्ने हो, उल्लेख गरिएको छ।
१. सही दाँत माझ्ने तरिका
दैनिक दाँत माझ्नु पेरियोडोन्टल रोग रोक्नको सबैभन्दा आधारभूत हेरचाह हो। दन्त ब्रस मात्र होइन, डेन्टल फ्लस वा इन्टरडेन्टल ब्रस प्रयोग गर्दा दाँतको बीचमा जम्मा भएको दन्तमेल प्रभावकारी रूपमा हटाउन सकिन्छ। साथै, धेरै बल नलगाई, गिजालाई बिस्तारै मसाज गर्ने गरी माझ्नु महत्त्वपूर्ण छ।
२. नियमित दन्त जाँच
नियमित रूपमा दन्त क्लिनिकमा जाँच गराई, टार्टर हटाउने (स्केलिङ) वा पेरियोडोन्टल पोकेटको जाँच गर्दा, छिटो पत्ता लगाई छिटो उपचार गर्न सकिन्छ। दन्त जाँचको सोचमा हुनुहुन्छ भने, आफ्नो क्षेत्रका भरपर्दो दन्त क्लिनिक खोज्नु राम्रो हुन्छ। नागोया सिटी शोवा-कु (名古屋市昭和区) वरिपरि खोज्दै हुनुहुन्छ भने, नागोया यागोतो दन्त तथा अर्थोडोन्टिक क्लिनिक, AEON यागोतो मा अवश्य आउनुहोस्।
३. धूम्रपान त्याग्नुहोस्
धूम्रपान पेरियोडोन्टल रोगको सबैभन्दा ठूलो जोखिम कारकहरूमध्ये एक हो। पेरियोडोन्टल रोग रोक्न वा सुधार गर्नका लागि, धूम्रपान त्याग्नु अत्यन्तै प्रभावकारी छ।
४. सन्तुलित आहार
भिटामिन C वा क्याल्सियम जस्ता पोषक तत्वको कमी हुँदा गिजा कमजोर भई पेरियोडोन्टल रोग लाग्न सजिलो हुन्छ। पोषण सन्तुलित भोजनमा ध्यान दिनुहोस्।
5. संक्षेपमा
पेरियोडोन्टल रोग उमेरसँगै अनिवार्य रूपमा लाग्छ भन्ने होइन, तर उमेरसँगै जोखिम बढ्छ भन्ने कुरा सत्य हो। तर, उचित रोकथाम र हेरचाह गरेमा, पेरियोडोन्टल रोग रोक्न र स्वस्थ दाँत तथा गिजा जोगाउन सकिन्छ। सही दाँत माझ्ने बानी, नियमित दन्त जाँच, र स्वस्थ जीवनशैली कायम राख्नु महत्त्वपूर्ण छ।
पेरियोडोन्टल रोगको चिन्ता हुने, वा नियमित जाँच गराउन चाहनेहरू, आफ्नो क्षेत्रका भरपर्दो दन्त क्लिनिकमा परामर्श गर्नुहोस्। हाम्रो क्लिनिकमा, प्रत्येकको अवस्थाअनुसार पेरियोडोन्टल रोगको रोकथाम र उपचार प्रदान गरिन्छ। नागोया सिटी शोवा-कु (名古屋市昭和区) वरिपरि दन्त चिकित्सक खोज्दै हुनुहुन्छ भने, नागोया यागोतो दन्त तथा अर्थोडोन्टिक क्लिनिक, AEON यागोतो मा अवश्य आउनुहोस्। उमेरको पर्वाह नगरी, स्वस्थ दाँत जोगाउन हाम्रो विशेषज्ञसँग परामर्श गर्नुहोस्।
यागोतोको दन्त चिकित्सक 'नागोया यागोतो दन्त तथा अर्थोडोन्टिक क्लिनिक, AEON यागोतो' को जानकारी
मेट्रो यागोतो स्टेशनसँगै AEON यागोतोको ४औं तलामा छ र शनिबार, आइतबार तथा बिदामा पनि उपचार सेवा छ।समय तालिका・पहुँच/क्लिनिक परिचय