दन्त मञ्जनमा फ्लोराइड हुनुको कारण के हो?
नमस्कार!
नागोया सिटी शोवा-कुमा रहेको, नागोया यागोतो दन्त तथा अर्थोडोन्टिक क्लिनिक, AEON यागोतो हो।
दैनिक प्रयोग हुने दन्तमञ्जन। त्यसमा “फ्लोराइड मिश्रित” लेखिएको उत्पादन प्रायः देख्न पाइन्छ। तर, “फ्लोराइड साँच्चै शरीरका लागि राम्रो हो?”, “बच्चालाई प्रयोग गर्दा ठीक छ?” जस्ता प्रश्न धेरैलाई हुन्छ। इन्टरनेटमा विभिन्न जानकारीहरू पाइन्छन्, जसले गर्दा के सही हो थाहा पाउन गाह्रो हुन सक्छ। यस लेखमा, दन्तमञ्जनमा फ्लोराइड किन राखिन्छ र यसको प्रभाव के हो भन्ने कुरा सजिलै बुझिने गरी व्याख्या गरिएको छ। सही जानकारी पाएर, दैनिक दाँत माझ्ने बानीलाई अझ प्रभावकारी बनाउने र दाँतको स्वास्थ्य जोगाउन मद्दत होस् भन्ने हाम्रो चाहना छ।

१. फ्लोराइड के हो?
फ्लोराइड भनेको प्राकृतिक रूपमा पाइने तत्व हो, जुन पानी, माटो, बोटबिरुवा र जनावरहरूमा सानो मात्रामा पाइन्छ। दन्त चिकित्सा क्षेत्रमा, फ्लोराइडको प्रयोग दाँत क्षय (क्याविटी) रोक्नका लागि प्रभावकारी मानिन्छ। दन्त क्लिनिकमा फ्लोराइड लेप, विद्यालयमा सामूहिक फ्लोराइड कुल्ला जस्ता उपायहरूमा यसको प्रयोग हुन्छ र विश्वभर सुरक्षित रूपमा प्रयोग भइरहेको तत्व हो।
जापानमा, फ्लोराइड मिश्रित दन्तमञ्जन व्यापक रूपमा बिक्रीमा छ र धेरैले दैनिक रूपमा प्रयोग गर्छन्। फ्लोराइडले दाँतको सतह बलियो बनाउने र क्याविटी ब्याक्टेरियाद्वारा उत्पादन हुने एसिडबाट दाँतलाई जोगाउने काम गर्छ। साथै, सुरुवाती क्याविटीको पुनः खनिजीकरण (रिमिनरलाइजेसन) मा पनि मद्दत गर्छ, जसले गर्दा दाँत काट्नुअघि नै सुधार सम्भव हुन्छ।
२. फ्लोराइड भएको दन्तमञ्जनको प्रभाव
फ्लोराइड भएको दन्तमञ्जन प्रयोगको सबैभन्दा ठूलो फाइदा भनेको क्याविटी रोकथाममा छ। हाम्रो मुखमा सधैं ब्याक्टेरिया हुन्छन्, जसले खानाको चिनीलाई खाएर एसिड बनाउँछन्। यही एसिडले दाँतको सतह गलाउन थाल्छ र क्याविटी सुरु हुन्छ।
फ्लोराइडले दाँतको सतहमा रहेको इनामेललाई बलियो बनाउने र एसिडमा सजिलै नगलिने बनाउने काम गर्छ। यसले क्याविटीको सुरुवातलाई रोक्न मद्दत गर्छ। साथै, इनामेल अलि गल्न थालेको अवस्थामा पनि, फ्लोराइडको प्रभावले पुनः कडा हुने “रिमिनरलाइजेसन” प्रक्रिया बढ्छ र सुरुवाती क्याविटीको प्रगति रोक्न सकिन्छ।
दन्त चिकित्सा अगाडि रहेका देशहरूमा फ्लोराइडको प्रयोग सामान्य छ र क्याविटीको दर निकै घटेको छ। जापानमा पनि फ्लोराइड भएको दन्तमञ्जनको प्रयोग बढ्दैछ र उमेर तथा जीवनशैली अनुसार छुट्टाछुट्टै प्रयोग गर्न सिफारिस गरिन्छ।
३. के बच्चा वा वृद्धका लागि पनि फ्लोराइड सुरक्षित छ?
“के बच्चालाई फ्लोराइड प्रयोग गर्दा ठीक हुन्छ?” भनेर चिन्ता गर्ने अभिभावकहरू धेरै हुनुहुन्छ। निष्कर्षमा, उचित मात्रामा प्रयोग गरेमा, फ्लोराइड बच्चादेखि वृद्धसम्म सुरक्षित रूपमा प्रयोग गर्न सकिने तत्व हो। वास्तवमा, दन्त क्लिनिकमा बच्चाका लागि濃度 मिलाएर फ्लोराइड लेप गरिन्छ र क्याविटी रोक्न मद्दत गर्छ।
घरमा प्रयोग हुने दन्तमञ्जनको फ्लोराइड濃度 पनि उमेर र दाँतको अवस्थाअनुसार छनोट गर्नु महत्त्वपूर्ण छ। जस्तै, साना बच्चाका लागि कम濃ता भएको उत्पादन प्रयोग गर्नु र प्रयोग मात्रा चामलको दानाजति मात्र राख्नु सिफारिस गरिन्छ। साथै, ननिलेर थुक्ने बानी नपुग्दासम्म अभिभावकले राम्रोसँग हेरचाह गर्नु आवश्यक छ।
वृद्धका लागि पनि, फ्लोराइड क्याविटी रोकथाम मात्र होइन, गिजा तल झरेर दाँतको जर्रा खुला भएको ठाउँको सुरक्षा गर्न पनि उपयोगी छ। उमेरसँगै गिजा तल झर्दा दाँतको जर्रा खुला हुन्छ र त्यहाँ क्याविटी लाग्न सजिलो हुन्छ। फ्लोराइड भएको दन्तमञ्जन प्रयोग गर्दा, त्यो जोखिम कम गर्न सकिन्छ।

४. फ्लोराइड भएको दन्तमञ्जनको सही प्रयोग विधि
फ्लोराइड भएको दन्तमञ्जन प्रयोग गर्दा, सही तरिकाले प्रयोग नगरे प्रभाव आधा मात्र हुन्छ। पहिलो, दाँत माझ्ने समय धेरै छोटो नहोस्। फ्लोराइड दाँतको सतहमा राम्रोसँग फैलियोस् भनेर ध्यान दिएर माझ्नु महत्त्वपूर्ण छ। साथै, दाँत माझेपछि धेरै पानीले कुल्ला गर्दा फ्लोराइड मुखबाट बगेर जान्छ। त्यसैले, थोरै पानीले एकपटक मात्र कुल्ला गर्नु, वा कुल्ला नगरी थुक्ने तरिका पनि प्रभावकारी छ। यसरी गर्दा, फ्लोराइड दाँतमा लामो समय रहन सक्छ।
फ्लोराइड भएको दन्तमञ्जन, दैनिक हेरचाहमा निरन्तर प्रयोग गर्दा मात्र प्रभाव देखिन्छ। एक-दुई पटक प्रयोग गर्दा पर्याप्त रोकथाम हुँदैन। दैनिक बानीको रूपमा, सही तरिकाले प्रयोग गर्नुपर्छ।
5. संक्षेपमा
दन्तमञ्जनमा फ्लोराइड भएको राम्रो कारण भनेको, क्याविटी रोकथाममा उत्कृष्ट प्रभाव हुनु हो। फ्लोराइडले दाँतको सतह बलियो बनाउने र क्याविटीको कारण हुने एसिडबाट दाँतलाई जोगाउने काम गर्छ। अझ, सुरुवाती क्याविटी भएमा पुनः खनिजीकरण (रिमिनरलाइजेसन) बढाएर दाँतलाई पहिलेको स्वस्थ अवस्थामा फर्काउने शक्ति पनि छ।
बच्चादेखि वृद्धसम्म फराकिलो रूपमा प्रयोग गर्न मिल्ने तत्व हो, तर उमेर अनुसार सही तरिकाले प्रयोग गर्नु आवश्यक छ। दैनिक दन्तमञ्जन बानीमा फ्लोराइड भएको दन्तमञ्जन समावेश गर्दा, दाँतको स्वास्थ्य लामो समयसम्म जोगाउन सकिन्छ।
मिजुहो-कु (瑞穂区), शोवा-कु (昭和区) मा बस्नेहरूका लागि, नागोया यागोतो दन्त तथा अर्थोडोन्टिक क्लिनिक, AEON यागोतो सजिलै पुग्न मिल्ने स्थानमा छ, एकपटक निःसंकोच आउनुहोस्।
यागोतोको दन्त चिकित्सक 'नागोया यागोतो दन्त तथा अर्थोडोन्टिक क्लिनिक, AEON यागोतो' को जानकारी
मेट्रो यागोतो स्टेशनसँगै AEON यागोतोको ४औं तलामा छ र शनिबार, आइतबार तथा बिदामा पनि उपचार सेवा छ।समय तालिका・पहुँच/क्लिनिक परिचय